Ducal Rotunda of the Virgin Mary and St Catherine, Romaanse rotunda in Znojmo, Tsjechië

De Hertogelijke Rotunda is een cilindrische Romaanse kapel met een oostelijke apsis, gebouwd op een verhoogde rotsrichel en betreden via een trap. De muren bestaan uit onregelmatige donkere breukstenen in zorgvuldige lagen, en kleine Romaanse vensters verlichten het interieur. De scheepswanden dragen de fresco's van 1134, waaronder een geschilderde boog rond een wit paard met ruiter.

De rotunda werd waarschijnlijk in de eerste helft van de 12e eeuw gebouwd als kasteelkapel binnen het kasteel van Znojmo, tijdens de regering van vorst Konrad II van Znojmo. In 1134, ter gelegenheid van zijn huwelijk met Maria van Servië, gaf Konrad opdracht tot de fresco's en liet de toewijding van de kapel veranderen van de Maagd Maria in de heilige Catharina van Alexandrië, zoals een in 1947 ontdekte Latijnse inscriptie vermeldt.

De fresco's tonen Přemyslidische heersers naast het schenkerspaar Koenraad II van Znojmo en Maria van Servië, geschilderd ter gelegenheid van hun huwelijk in 1134. De legendarische voorvader Přemysl de Ploeger en Vratislav I, de eerste koning van Bohemen, zijn de twee onbetwiste figuren; over de overige bestaat discussie.

De rotunde staat op een verhoogde rotsrichel binnen het Přemyslidische kasteelterrein en is via een trap bereikbaar, dus het bezoek gaat met treden gepaard. Het interieur wordt alleen verlicht door kleine romaanse vensters. Het gebouw is een nationaal cultureel monument en de fresco's zijn meermaals gerestaureerd, voor het laatst in 1971.

De fresco's bleven niet onaangeroerd: ze werden gerestaureerd in 1891-93, 1938, 1947-49, 1969 en 1971. Een Latijnse inscriptie in het pleisterwerk, in 1947 gevonden door František Fišer, vermeldt dat Konrad II in 1134 de wijding van de kapel aan de heilige Catharina veranderde.