Veliš Castle, Kasteelruïne in Podhradí, Tsjechische Republiek

Kasteel Veliš is een ruïne op een basaltheuvel boven het dorp Veliš bij Jičín, op het kadaster van Podhradí. Slechts kleine muurresten van de bastions, de toren en het westelijke paleis zijn bewaard, vast verbonden met de basaltbodem, samen met vage sporen van toegangswegen en een terrasvormige zuidelijke top.

Het koninklijke kasteel, waarschijnlijk gesticht door Wenceslaus II, werd voor het eerst vermeld in 1316. Het wisselde vaak van eigenaar, onder wie Jan van Luxemburg, de Vartenberks, George van Poděbrady, Albrecht van Wallenstein en de Šliks. Vanaf 1500 werden de Bazelse Compactata er een eeuw lang bewaard. Vilém Trčka van Lípa voerde eind 16e eeuw de laatste bouwwijzigingen uit. Na een mislukte Zweedse belegering tijdens de Dertigjarige Oorlog werd het kasteel in 1658 op keizerlijk bevel gesloopt.

De naam van het kasteel komt van de heuvel boven het dorp Veliš. Vanaf 1500 werden hier honderd jaar lang de Bazelse Compactaten, de hussitische godsdienstige overeenkomsten, bewaard; zo was het kasteel de bewaarplaats van een sleuteldocument van de Boheemse Reformatie.

Het terrein is bereikbaar via een gemarkeerd wandelpad dat van Podhradí vertrekt en gemakkelijk vanuit Jičín bereikbaar is. Draag stevig schoeisel omdat de heuvel steil is en de ruïnes oneffen terrein vormen.

Het uiterlijk van het kasteel is bekend van oude tekeningen uit de tijd dat het al niet meer bestond; een ervan toont een grote prismatische toren met zadeldak en kantelen in het midden, geflankeerd door twee paleizen en een kapel. Slechts resten van bastions, toren en westelijk paleis blijven over, vast verbonden met de basaltbodem.