Serpukhov historical-art museum, Kunst- en geschiedenismuseum in Serpukhov, Rusland.

Het Serpukhov Historisch-Kunstmuseum is gehuisvest in een voormalig herenhuis en toont werken van Russische en West-Europese kunstenaars uit verschillende eeuwen. De collectie loopt van middeleeuwse stukken tot creaties uit de 20e eeuw.

Het museum werd in 1918 opgericht en toonde aanvankelijk de privéverzameling van een welgestelde koopman. Het groeide toen de staat kunstwerken uit haar reserves en geclaimde bezittingen overbracht.

Het museum ontstaat door Anna Marajeva, weduwe van een textielfabrikant uit een boerenfamilie, die 377 schilderijen en grafiek kocht van de verarmde edelman Merlin. Naast het herenhuis staat de oudgelovige Beschermingskerk van M. G. Piotrovitsj, het enige kerkgebouw zonder altaar in het zuiden van de oblast Moskou.

Het museum ligt aan de Tsjechovstraat 87, in het voormalige Marajeva-herenhuis. De collectie schilderijen en beeldhouwwerk uit het begin van de 20e eeuw begint op de tweede verdieping, terwijl de vroegere salons, waaronder de Witte Zaal, op de begane grond academische schilderkunst en zeegezichten tonen. Naast het gebouw staat de oudgelovige Kerk van de Voorbede, ontworpen door M. G. Piotrovitsj.

De West-Europese afdeling berust op 377 schilderijen en grafische werken, gekocht van de verarmde edelman Jo. V. Merlin, die ze bijna 25 jaar lang op de Moskouse antiekmarkt verzamelde. Anna Marajeva kocht het geheel terwijl zij met de broer van haar overleden man over de erfenis procedeerde. Tot de Franse werken behoort Charles Le Bruns "Het offer van Jefta".