Anta das Pedras Grandes, Neolithische dolmen in Caneças, Odivelas, Portugal

Anta das Pedras Grandes is een laat-neolithische dolmen in Casal Novo, Caneças, bestaande uit een polygonale kamer met acht rechtopstaande stenen van ongeveer 3 meter hoog en een korte toegangsgang. Er zijn sporen van een grafheuvel; de stenen, die voor 2018 allemaal omgevallen waren, werden weer overeind gezet bij de opening van het omliggende stadspark.

De dolmen werd gebouwd in het late neolithicum, tussen 4500 en 2000 v.Chr., en werd in 1880 voor het eerst geïdentificeerd door de Portugese archeoloog Carlos Ribeiro. In 1944 werd hij tot nationaal monument verklaard. Opgravingen in het begin van de 21e eeuw vonden menselijke botten en sporen van een grafheuvel; de omgevallen stenen werden rechtop gezet bij de aanleg van het park dat eind 2018 opende.

De naam anta is de Portugese term voor de ongeveer 5.000 megalieten die in Portugal tijdens het Neolithicum werden gebouwd. Het monument is de enige overgebleven dolmen in de directe omgeving, hoewel er eind 19e en begin 20e eeuw verschillende andere zijn ontdekt. Sinds eind 2018 vormt het het middelpunt van een klein stadspark.

De dolmen staat in een klein stadspark in Caneças, geopend eind 2018, met de acht opgerichte stenen rond de kamer en de korte gang. Het park is een buurtplek zonder personeel of rondleidingen; de stenen staan in de openlucht en zijn op elk moment van de dag te zien. Zoek bij de voet van de draagstenen naar vuursteensplinters en sporen van de oorspronkelijke grafheuvel.

Het monument is de enige bewaard gebleven hunebedachtige dolmen in de directe omgeving; verschillende andere werden eind 19e en begin 20e eeuw ontdekt maar bleven niet bewaard. De stenen werden ook door boeren en bouwers weggehaald, en alle overgebleven stenen waren omgevallen voordat ze bij de parkwerkzaamheden van 2018 werden opgericht.