Hollandse molen in Palczewo, een windmolen in het woiwodschap Pommeren

De Hollandse molen in Palczewo is een bovenkruier gebouwd rond 1800 op een aarden wal met een doorrit. De onderste achthoekige verdieping is van baksteen, de bovenste verdiepingen zijn vakwerk en met houtspanen bekleed. Tussen de bakstenen en houten wanden loopt een galerij, en de molen telt vijf verdiepingen plus een zolder.

De molen werd rond 1800 in het oostelijke deel van Palczewo gebouwd als korenwindmolen, opgericht door Nederlandse mennonieten die plaatselijk Olędrzy heten. Al voor de Tweede Wereldoorlog gold hij als technisch monument; na de oorlog werd hij genationaliseerd en bleef in bedrijf tot 1958. Sinds 1956 in het monumentenregister ingeschreven, kwam hij in de jaren zestig in particuliere handen omdat de gemeente geen geld voor herstel had.

De naam verwijst naar de Nederlandse mennonieten, plaatselijk Olędrzy genoemd, die de molen rond 1800 bouwden; het is de enige bewaarde korenmolen van dit type in de delta van de Żuławy Wiślane. Via de galerij van de toren bereikte de molenaar de wieken: één paar werkte met zeil en doek, het andere met van binnenuit verstelbare jaloezieën.

De molen staat op een aarden wal in het oostelijke deel van Palczewo, met een doorrit onder het gebouw. Hij ligt ongeveer 25 km ten zuidoosten van Gdańsk, bij de Wisła, tegenover de streek Kociewie. Het bouwwerk is gesloten voor bezoekers en alleen van buiten beveiligd; de wieken zijn nooit gerestaureerd, dus bekijk de molen vanaf het omliggende terrein.

De wieken kunnen draaien om wind uit elke richting op te vangen, terwijl de interne indeling het mogelijk maakte om graan op meerdere verdiepingen tegelijk te verwerken. Dit ontwerpsysteem was typisch voor Nederlandse molentechniek en blijft duidelijk intact.