Graven van Manderscheid, Middeleeuwse kasteelruïnes in Manderscheid, Duitsland.

De kastelen van Manderscheid zijn twee afzonderlijke ruïnes boven de Lieser-vallei: de Oberburg op een afgeplatte bergtop en de Niederburg op een rots lager, gescheiden door de rivier. De Oberburg heeft een driehoekige buitenmuur en een weer begaanbare vijf verdiepingen hoge bergfried met uitzicht op de Niederburg, de stad en de vallei.

De kastelen van Manderscheid worden voor het eerst vermeld in de twist van 1141-1146 tussen graaf Hendrik de Blinde van Namen-Luxemburg en aartsbisschop Albero van Trier over de abdij van St. Maximin; de vrije heren van Manderscheid verschijnen in 1142 als getuigen. De Oberburg behoorde tot het keurvorstendom Trier en werd in 1673 door Franse troepen verwoest. De Niederburg was de zetel van de heren van Manderscheid, doorstond in 1346-1348 het beleg door keurvorst Boudewijn en kwam in 1457 aan de linie Manderscheid-Blankenheim.

De naam Manderscheid duikt voor het eerst op in een schenkingsakte van Otto II aan de aartsbisschop van Trier uit 973, maar de kastelen zijn pas gedocumenteerd tijdens de twist om de abdij van St. Maximin (1141-1146). De Niederburg was de zetel van de heren van Manderscheid, voogden van de abdij van Echternach; na 1457 splitste het geslacht zich in de takken Kail, Schleiden en Blankenheim. In het laatste weekend van augustus trekt een middeleeuws festival op het kasteel en het toernooiveld ongeveer 15.000 bezoekers.

De beste manier om beide ruïnes te bereiken is te voet via wandelpaden die vanuit Manderscheid vertrekken en naar de bergtoppen leiden. De paden zijn het hele jaar open, maar de zomermaanden bieden betere omstandigheden en mogelijk geleide bezoeken aan de ruïnes zelf.

De Niederburg werd van 1346 tot 1348 belegerd door troepen van keurvorst Boudewijn van Trier, maar werd nooit ingenomen. De Oberburg daarentegen werd in 1673 door Franse troepen verwoest. De twee ruïnes bewaren zo tegengestelde uitkomsten van dezelfde rivaliteit tussen Trier en Luxemburg.