Petavonium, Romeins legioensfort en Romeinse stad in Santibáñez de Vidriales, Spanje

Petavonium ontstond als kamp van de Legio X Gemina, een rechthoekig terrein van ongeveer 20 hectare, waaromheen een burgerstad van zo'n 80 hectare groeide. Van het latere ruiterfort van ongeveer 4 hectare resteren de porta praetoria met dubbele doorgang, de principia en het valetudinarium, voorafgegaan door een gracht.

Petavonium ontstond uit het kamp van Legio X Gemina, die tijdens de oorlogen tegen Asturiërs en Cantabriërs in de Vidriales-vallei lag om de routes naar Gallaecia, de Douro-vallei en Lusitania te beheersen. Het legioen vertrok in 63 uit Hispania; onder de Flavische dynastie, vermoedelijk Domitianus, werd de Ala II Flavia Hispanorum civium romanorum in het oude kamp gelegerd en bouwde een ommuurd castellum van ongeveer 4 ha. In de late keizertijd werd de eenheid de Cohors II Flavia Pacatiana, nog vermeld eind 4e eeuw; de stad werd in de 5e eeuw verlaten tijdens de barbaarse invallen.

De burgerlijke nederzetting, de canabae, groeide rond het legioenskamp en staat in het Itinerarium Antonini als mansio op de weg van Asturica Augusta (Astorga) naar Bracara Augusta (Braga). Er rest een bron van Romeinse oorsprong, en veel inscripties van de site werden ingemetseld in huizen en kerken van naburige dorpen. Ongeveer 200 jaar geleden lag bij het kamp het dorp San Miguel; de laatste bewoner verhuisde naar Rosinos de Vidriales, waartoe nu het kamp en de kerk van de beschermheilige van de vallei, enkele meters verderop, behoren.

Het terrein ligt tussen Santibáñez de Vidriales en het gehucht Rosinos de Vidriales in de vallei van Vidriales; de opgegraven resten behoren tot het latere ruiterfort, een rechthoekige ommuring van ongeveer 4 ha met gracht, de porta praetoria met dubbele doorgang, de principia en het valetudinarium. De burgerstad van zo'n 80 ha eromheen is nauwelijks zichtbaar: zoek de Romeinse fontein en de hergebruikte inscripties in huizen en kerken in de buurt.

Het legioen was hier gelegerd om de routes tussen de Meseta en Gallaecia te bewaken, waaronder die voor het vervoer van goud uit de mijnen van Las Médulas en Cavenes. De plek groeide later uit tot een stad van ongeveer 80 ha, een van de grootste in het Asturische gebied in de 2e en 3e eeuw n.Chr.