Poblado ibérico amurallado del Tos Pelat, Oude Iberische nederzetting in Montcada, Spanje.

De Tos Pelat is een ommuurd Iberisch oppidum van meer dan twee hectare op de grens van Bétera en Montcada, bij de weg naar Torres Torres. Het noordwestelijke muurdeel is ruim 120 m lang, waarvan ongeveer 32 m is opgegraven, met een aangebouwde toren; de muur is gemiddeld 2,5 m hoog en aan de noordoostkant tot 6 m breed, op een sokkel van breuksteen met leemstenen opbouw. Er zijn twee huizen van meer dan 100 m² gedocumenteerd.

Het Iberische oppidum was bewoond tussen de 6e eeuw en het midden van de 4e eeuw v.Chr. en behoorde tot de stam van de Edetanen. Het werd blijkbaar vreedzaam verlaten, want er zijn geen sporen van gevechten of rampen gevonden. De naam komt in geen enkele antieke bron voor, anders dan bij de buren Edeta (Llíria) en Saguntum-Arse (Sagunt). De site werd in 1920 voor het eerst vermeld door Nicolau-Primitiu Gómez i Serrano; de botanicus Cavanilles had eerder alleen de steengroeven uit de 17e en 18e eeuw in de omgeving genoemd.

Bewoners versierden hun muren in blauw, wit en rood en toonden daarmee hun artistieke vaardigheden. Deze verfde oppervlakken laten zien dat de gemeenschap veel waarde hechtte aan artistieke uitdrukking in het dagelijks leven.

De vindplaats ligt in de partida Tos Pelat, bij de weg van Torres Torres in Bétera, op de grens van de gemeenten Bétera en Montcada. Recente campagnes voor opgraving, consolidatie en ontsluiting werden gesponsord door het gemeentebestuur van Montcada, onder leiding van stadsarcheoloog Josep Maria Burriel en Xelo Mata, docent aan de Universitat de València. Slechts ongeveer 32 m van de noordwestelijke muur, met één toren, is opgegraven; de rest van het traject van meer dan 120 m zit nog in de grond.

Archeologen ontdekten twee loden platen met zeldzaam bewaarde antieke schrift uit de Iberische taal. Deze metalen tabletten zijn waardevolle vondsten omdat zij direct tonen hoe mensen in die tijd schreven en communiceerden.