Ani, Middeleeuwse archeologische vindplaats in Kars Merkez, Turkije.

Ani is een middeleeuwse archeologische site in de provincie Kars in Turkije, gelegen op een vulkanisch plateau direct aan de grens met Armenië. De ruïnes strekken zich uit over een wijde zone, omgeven door dikke vestingmuren die zich over meerdere kilometers uitstrekken en gedeeltelijk intact zijn gebleven.

Ani werd in 961 onder koning Ashot III de hoofdstad van het Armeense Bagratidenrijk en groeide snel onder Smbat II. Het lag niet aan een bestaande handelsroute, maar werd door zijn omvang en rijkdom een handelscentrum. In 1236 door de Mongolen geplunderd, werd het in de 17e eeuw verlaten na de aardbeving van 1319 en de verschuiving van handelsroutes.

De naam Ani komt van de vestingstad Ani-Kamach in Opper-Armenië, een pre-christelijk religieus centrum, en wordt ook in verband gebracht met de godin Anahita. ‘1001 kerken’ was een bijnaam, niet de betekenis. Opgravingen hebben 50 kerken, 33 grotkapellen en 20 kapellen aan het licht gebracht.

De site ligt ongeveer 40 kilometer ten oosten van Kars en is het best te bereiken met de auto of via een georganiseerde rondleiding. Het terrein is groot en ongelijk, dus comfortabele schoenen en voldoende tijd voor een volledige wandeling worden aanbevolen.

De kathedraal vertoont vroege elementen van gotische bouwkunst zoals spitsbogen en kruisribgewelven, die later wijdverspreid raakten in het Europese kerkontwerp. Deze stijl verscheen hier in de 11e eeuw, lang voordat hij populair werd in het Westen.