Västerbottens museum, Provinciaal museum in Umeå, Zweden.

Het Västerbottens museum is een provinciemuseum in Umeå waarvan het door Bengt Romare ontworpen hoofdgebouw in 1943 opende. De collecties omvatten archeologie, etnologie, kunst en documentaire fotografie; het fotoarchief telt ongeveer acht miljoen beelden. Het aangrenzende openluchtmuseum Gammlia, waarnaar sinds 1921 gebouwen uit de hele provincie zijn overgebracht, omvat de Helena Elisabeth-kerk, een landhuis, een windmolen, een boerderij, een school, een smederij en drie Sami-kampen.

In januari 1886 besloot het oudheidkundig genootschap van de provincie Västerbotten een museum in Umeå op te richten; de eerste voorwerpen in het Ullbergska pand aan de Storgatan gingen verloren bij de stadsbrand van 25 juni 1888. De collectie verhuisde in 1901 naar het gymnasium en in 1911 naar een pakhuis aan de haven. Het hoofdgebouw in Gammlia, ontworpen door Bengt Romare, kwam gereed in 1943, en tussen 1921 en 1990 werden oude gebouwen naar het terrein overgebracht.

Gammlia komt van Gamli, de winnende inzending van een naamwedstrijd van de plaatselijke erfgoedvereniging; het is een dialectvorm van „de oude helling”. Tussen 1921 en 1990 werden gebouwen uit de hele provincie hierheen overgebracht, te beginnen met Sävargården uit Sävar. In de zomer leiden medewerkers bezoekers rond en tonen ze boterkarnen, het bakken van tunnbröd en ambachten; op het terrein lopen Zweedse landrassen van paarden, koeien, schapen, varkens en kippen.

Het museum ligt in de wijk Gammlia, op korte loopafstand van het centrum van Umeå. Het buitenterrein is het hele jaar open, maar de boerderijgebouwen zijn alleen te bezichtigen van half juni tot eind augustus en tijdens de jaarlijkse kerstmarkt. In de zomer leiden medewerkers bezoekers rond en verzorgen zij dagelijkse activiteiten.

Het logo van het museum is een afbeelding van een bronzen schakel uit een duizend jaar oud Samisch graf in Vargviken aan de Vindelälven. De skicollecties kwamen in 1963 naar Umeå, toen de stukken van een in 1928 in de schans van Fiskartorpet in Stockholm geopend skimuseum werden overgebracht naar het hier gevestigde Zweedse Skimuseum.