Sant'Ansano, Spoleto, Neoclassicistische kerk en archeologische vindplaats in Spoleto, Italië

Sant'Ansano is een neoklassieke kerk, eind 18e eeuw gebouwd door de Milanese architect Antonio Dotti, naast de Arco di Druso in Spoleto. Het schip wordt aan de gevel geflankeerd door vier grote halve zuilen, met een rechthoekig raam boven de centrale ingang. De kerk omvat een Romeinse tempel uit de 1e eeuw na Chr., waarvan de cellamuur de buitenmuur van de kerk vormt.

De eerste kerk verrees boven het graf van Isaac, een Syrische heremiet die in de eerste helft van de 6e eeuw naar Spoleto kwam en in Monteluco een gemeenschap van heremietenmonniken stichtte. De huidige neoklassieke kerk werd eind 18e eeuw gebouwd door de Milanese architect Antonio Dotti. De opgravingen van 1955-1957 onder superintendent Umberto Ciotti legden onder de kerk een Romeinse tempel uit de 1e eeuw n.Chr. bloot.

De kerk is gewijd aan de heilige Ansanus, terwijl de crypte eronder de naam draagt van Isaak van Monteluco, de Syrische heremiet wiens graf hier stond. Binnen toont een fresco van Giovanni di Pietro, genaamd Lo Spagna, de Maagd met Kind en twee heiligen; het hoofdaltaarstuk met de Marteldood van de heilige Ansanus is van Archita Ricci.

De crypte ligt onder de kerkvloer en is bereikbaar via de oude trap van de Romeinse tempel, waarvan de treden beide niveaus verbinden. De westzijde van het complex, aan de piazza del Mercato, komt uit op het opgegraven podium van de tempel; de keringang ligt aan de tegenoverliggende zuidzijde.

De ronde put onder de kerk is ouder dan de Romeinse tempel: het stylobaat van de tempel werd daar opzettelijk onderbroken, vermoedelijk om de put in gebruik te houden. De opgravingen van 1955-1957 legden ook twee parallelle gangen met opus spicatum-vloer bloot, mogelijk openbare doorgangen of winkels.