Collegiata di Sant'Andrea, Collegiale kerk in Empoli, Italië.

De Collegiata di Sant'Andrea is een Romaanse collegiale kerk in het historische centrum van Empoli, met een gevel bekleed met wit marmer en groene serpentijnsteen in geometrische patronen. De voorgevel heeft vijf blinde arcaden en decoratieve panelen die de stijl van de middeleeuwse Florentijnse architectuur weerspiegelen.

De eerste zekere vermelding is een bul van paus Nicolaas II van 11 november 1059 aan pastoor Martino. In december 1119 gaf gravin Emilia, echtgenote van Guido Guerra, pastoor Rolando en de bewoners het recht huizen en verdedigingsmuren rond de kerk te bouwen, de stichtingsakte van Empoli. In 1389 begon onder Pietro di Ugucciozzo de' Ricci een gotische verbouwing; het bovenste deel van de gevel werd vernieuwd naar het ontwerp van Carlo del Re, voltooid op 23 januari 1803.

De kerk is vernoemd naar de heilige Andreas, de patroonheilige van Empoli, en blijft een ontmoetingsplek voor het lokale gemeenschapsleven. Er worden regelmatig concerten gehouden waarbij religieuze muziek en klassieke uitvoeringen samenkomen in een ruimte die al eeuwenlang centraal staat in de stad.

De kerk ligt op een goed zichtbare plek in het historische centrum van Empoli en is gemakkelijk te voet te bereiken vanuit de meeste punten in de oude stad. Ochtend- of vroeg middaglicht laat de details van de marmeren bekleding het beste uitkomen, waardoor deze tijden het meest geschikt zijn voor een close-up van de gevel.

Het onderste deel van de gevel is het enige bewaarde Romaanse overblijfsel van de kerk, en de witte marmeren platen zijn 7 tot 8 cm dik, genoeg om een dragende en niet alleen decoratieve rol te spelen. Een inscriptie tussen de twee orden helpt deze gevel en de hele Florentijnse Romaanse stijl te dateren.