Timewheel, Kunstinstallatie bij het Stadspark, Hongarije

Het Timewheel (Időkerék) is een zandloper van 60 ton van rood graniet, roestvrij staal en kogelvrij glas, 8 meter in diameter en 2 meter breed, rechtop op een lage betonnen sokkel aan het Ötvenhatosok tere. De schijf bestaat uit roodbruine steenpanelen, verdeeld door radiale en concentrische voegen, met twee beglaasde wigvormige openingen in lichtgroene omlijsting en een kleine metalen naaf in het midden. Fijne glaskorrels stromen van de bovenste naar de onderste kamer.

De onthulling vond plaats op 1 mei 2004, toen Hongarije toetrad tot de Europese Unie. De locatie werd eerder ingenomen door een Lenin-monument dat na de val van het communisme werd verwijderd.

De naam verbindt de fysieke draaiing van het object met het cyclische begrip van tijd in de Hongaarse cultuur. Bezoekers zien vandaag een eigentijds symbool van continuïteit en vernieuwing op een plek die ooit een politiek standbeeld droeg.

Het Tijdwiel stond op het Ötvenhatosok tere, achter het Kunstpaleis en rechts van het Heldenplein, op de plek van Pátzay Páls Lenin-standbeeld. Sinds 2011 werkt het niet meer, omdat de eigenaar de draaiing op oudejaarsavond om financiële redenen oversloeg. In de zomer van 2021 is het gedemonteerd en weggevoerd voor restauratie en herplaatsing elders.

Fijngemalen glasdeeltjes bewegen door de kamers en doen er precies een jaar over om van boven naar beneden te reizen. Vier technici draaien de hele constructie met stalen kabels en speciale mechanismen wanneer het nieuwe jaar begint.