Château de Sainte-Marie, Kasteelruïne in Esterre, Hautes-Pyrénées, Frankrijk

Het Château de Sainte-Marie is een middeleeuwse kasteelruïne op een rotsrichel op 630 meter in Esterre. Alleen een ronde toren en een vierkante donjon resteren, binnen een zeer smalle ringmuur. De vierkante noordtoren heeft schietgaten met kantelen bovenaan; de ronde donjon toont een donker rechthoekig venster en een kleine opening eronder. Een donkere boogdeur bevindt zich aan de voet van de vierkante toren.

In de 10e eeuw liet Centule III, graaf van Bigorre, het kasteel bouwen op een rotsrichel boven het dal; mogelijk stond het op een oudere, door Arabieren gebruikte plek. De Engelsen hielden het tot 1404, toen Jean II de Bourbon, graaf van Clermont, met de door Aougé de Coufitte aangevoerde dalbewoners hen verdreef. Daarna raakte het geleidelijk verlaten; in 1930 werden de resten als monument historique ingeschreven.

De naam komt van de priorij Sainte-Marie die vroeger voor het kasteel stond; haar kapel was rond 1800 al een ruïne en werd daarna afgebroken. De kasteelresten staan sinds 1930 op de lijst van monuments historiques. Arsène Lupin, de fictieve gentleman-dief, zou hier via een tunnel zijn ontsnapt, en rond de plek hangen vele andere legenden.

De ruïne staat op een rotsrichel op 630 m, boven Esterre, Esquièze-Sère en Luz-Saint-Sauveur; de klim gaat te voet. De toegang was lang onzeker: het huurcontract van 30 jaar van de commission syndicale liep in 2018 af en de gemeente Esterre kocht het kasteel pas in juni 2019 voor een symbolische euro. Informeer ter plaatse voor de klim.

Arsène Lupin, de fictieve gentleman-dief van Maurice Leblanc, zou via een tunnel uit het kasteel zijn ontsnapt, een van de vele legenden rond de ruïne. Het verhaal is niet middeleeuws: het komt uit de Lupin-boeken, en bewoners vertellen het nog naast oudere sagen.