St. Cyprian und Cornelius, Laatgotische kerk in Ganderkesee, Duitsland

St. Cyprian und Cornelius is een laatgotische hallenkerk in Ganderkesee, gebouwd van veldsteen en baksteen, met een romaanse toren uit de 12e eeuw en een sacristie die omstreeks 1500 werd aangebouwd. Binnen zijn er drie schepen en drie traveeën met ribgewelven op forse ronde pijlers, een koor van twee traveeën met een vlakke driekantige sluiting en een Arp Schnitger-orgel uit 1699.

Een romaanse veldsteentoren met gekoppelde klankbogen van Portazandsteen dateert uit de 12e eeuw; de overwelfde ruimte erin rust op zuilen waarvan de kubusvormige kapitelen lijken op die van de oostcrypte van de dom van Bremen. De laatgotische hallenkerk van veldsteen en baksteen kwam in de eerste helft van de 15e eeuw tot stand, rond 1500 gevolgd door een bakstenen sacristie. Artillerievuur van 19 tot 21 april 1945 stak de kerk in brand en verwoestte dak en spits; dak en gewelven werden in 1946-48 hersteld en de spits in 1954 herbouwd.

De kerk is gewijd aan de heiligen Cyprianus en Cornelius, en een volkssage vertelt dat de duivel, tijdens de bouw misleid over de bestemming van het gebouw, uit woede een hoefafdruk in een veldsteen aan de buitenmuur achterliet. Binnen draagt de kansel uit 1608 schilderingen van de vier evangelisten, en twee herenbanken resteren, een van de goederen Nutzborn uit de 18e eeuw en een uit Elmeloh van 1711.

De toegang tot het interieur loopt via de ingang bij de romaanse toren uit de 12e eeuw; het schip is een driebeukige hal met smalle zijbeuken en een koor dat in een driezijdig polygon eindigt. De sacristie van baksteen, omstreeks 1500 aangebouwd, bewaart muurschilderingen uit die tijd.

Volgens een volkssage zou de duivel, tijdens de bouw misleid over de bestemming van het gebouw, in zijn woede de afdruk van zijn paardenhoef in een veldsteen van de buitenmuur hebben achtergelaten. De drie huidige klokken, in 1949 gegoten door de gieterij Bochumer Verein, wegen 2580, 1570 en 1080 kg.