Harburg castle, Middeleeuws kasteel in Harburg, Hamburg, Duitsland.

Kasteel Harburg ligt op het kasteeleiland in de binnenhaven van Harburg in Hamburg. Van het vroegere complex resteert alleen een sterk verbouwde zijvleugel, met keldergewelven en delen van de buitenmuren uit de 14e eeuw. Het gebouw is lichtbeige, met rijen witomlijste vensters en een donker, licht hellend dak; een lage stenen muur met een blauw smeedijzeren hek loopt langs de straat.

Voor het eerst vermeld tussen 1133 en 1137 als Horeburg, werd het kasteel vermoedelijk gebouwd door de graven van Stade op een zandige eiland in moerassig gebied aan de Süderelbe. In 1257 kwam het aan de Welfse hertogen en van 1527 tot 1642 was het de residentie van een zijlinie van Brunswijk-Lüneburg, die het vanaf 1620/21 tot een renaissancepaleis met drie vleugels verbouwde. In 1644 werd het een barokke vesting met een vijfhoekige sterplattegrond, waarvoor het Kaufhaus, de Waage en de Marienkirche werden afgebroken. Franse troepen belegerden het in 1757, en in 1813 beschadigde een brand het gebouw.

De naam Horeburg, tussen 1133 en 1137 voor het eerst vermeld, betekent „burcht in het moeras” en verwijst naar het zandeiland in de moerassige Süderelbe waar de graven van Stade hem bouwden. Uit de nederzetting van burchtmannen, ambachtslieden en toeleveranciers aan de dam naar de geest groeide de stad Harburg. De bewaarde vleugel werd in 1900 verbouwd tot arbeiderswoning; in de keldergewelven is als dependance van het Archäologisches Museum Hamburg een vaste tentoonstelling over het ontstaan van Harburg gepland, opening 2027.

Het kasteel staat op de Schlossinsel in de Harburger Binnenhafen; de bewaarde vleugel is bereikbaar vanaf de omliggende straten, en de vijfhoekige omtrek van de 17e-eeuwse citadel is nog deels te herkennen langs de kade van het eiland. Er loopt een renovatie; in de keldergewelven is een permanente tentoonstelling over het ontstaan van Harburg gepland als nevenvestiging van het Archeologisch Museum Hamburg, met opening voorzien in 2027.

Het gebouw dat er nu staat, doet niet aan een kasteel denken: het is een zijvleugel die in 1900 tot arbeiderswoning werd verbouwd, nadat het complex in 1898 aan Reinhold F. Holtz en zijn Schlosswerft was overgedragen. De oostvleugel werd in 1972 gesloopt; de rest kwam in 1988 opnieuw op de monumentenlijst, nadat de bescherming uit 1944 in 1950 was opgeheven.