Burg Wittelsbach, Middeleeuwse kasteelruïne in Oberwittelsbach, Duitsland

Burg Wittelsbach is een kasteelruïne op een heuvel in Oberwittelsbach, een wijk van Aichach. Blootgelegde en deels gereconstrueerde funderingsmuren tekenen een langwerpige hoofdburcht en twee voorburchten op een rug van ongeveer 200 meter lang en tot 50 meter breed. De laatgotische kapel Maria vom Siege staat op de gedempte gracht, en het neogotische Wittelsbach-monument staat nabij.

Het kasteel is rond het jaar 1000 in oorkonden vermeld; in 1119 verplaatste graaf Otto V van Scheyern zijn zetel van kasteel Scheyern naar hier, en vanaf 1120 noemden de graven zich paltsgraven van Wittelsbach, waardoor de plek als stamzetel van het huis geldt. In 1209 werd het kasteel geslecht als reactie op de moord op koning Filips van Zwaben door Otto VIII van Wittelsbach; de opgravingen van 1978-1980 vonden echter geen brandresten, de ruïnes werden veeleer geleidelijk als steengroeve afgebroken.

De laatgotische kerk Maria vom Siege staat op de voormalige kasteelheuvel; de overlevering noemt haar een "Sühnekirche" (boetekerk) van de Wittelsbachers voor de moord op koning Filips van Zwaben in Bamberg in 1208, al bevestigen de bronnen dit niet. De kasteelnaam komt waarschijnlijk van het Latijnse vitellus, "kalfsbeek", zoals het nabije Kühbach, niet van een ministeriaal genaamd Vitilo.

Informatieve borden op het terrein begeleiden bezoekers door de opzet en leggen uit wat ze zien in de ruïnes uit verschillende perioden. De paden tussen de overblijfselen zijn begaanbaar, maar bezoekers moeten uitkijken voor oneffen grond en blootgestelde stenen muren.

De opgravingen van 1978-1980 vonden geen brandpuin: het kasteel werd in 1209 waarschijnlijk ontruimd en verlaten, niet bestormd. De zandsteenblokken werden later geleidelijk weggehaald, deels hergebruikt in de kerk. De muurdelen die nu zichtbaar zijn, werden na de opgraving op de blootgelegde fundamenten opgemetseld.