Millstatt Abbey, Benedictijner klooster in Millstatt am See, Oostenrijk

De abdij van Millstatt is een voormalig benedictijnenklooster in Millstatt am See, gesticht rond 1070. De abdijkerk en de kruisgang behoren tot de representatieve romaanse gebouwen van Karinthië, bekend om hun overvloedige diersymboliek. Het complex heeft lichtgepleisterde muren, donkergrijze daken, twee rode uikoepels met gouden bekroningen, groene luiken en een lagere hoektoren met gebogen kegeldak op een grashelling.

Aribo II, voormalig paltsgraaf van Beieren, en zijn broer Poto stichtten het klooster rond 1070; een tiendovereenkomst met aartsbisschop Gebhard van Salzburg is de vroegste vermelding, een pauselijke oorkonde van 1122 het oudste bewaarde document. De benedictijnen werden in 1469 vervangen door de Sint-Joriskruisheren en in 1598 door de jezuïeten. Het klooster werd in 1773 opgeheven onder keizer Jozef II.

De naam Millstatt komt van de legende van hertog Domitianus, die duizend heidense beelden in het meer zou hebben geworpen, waardoor de plaats zijn naam kreeg (mille statuae). De romaanse kruisgang van de abdij staat bekend om zijn dierensymboliek, en het Millstatt-handschrift, een Middelhoogduitse verzameling religieuze poëzie, wordt met het scriptorium van het klooster in verband gebracht.

De site is gemakkelijk bereikbaar en bezoekers kunnen de kerk betreden tijdens normale openingstijden om het interieur te verkennen. Het aangrenzende kloostercomplex nodigt je uit om op je eigen tempo door historische ruimten en hoven te wandelen.

Het Millstätter handschrift, een belangrijk Middelhoogduits verzamelwerk van bijbelse en wereldlijke teksten, draagt de naam van de abdij maar is waarschijnlijk niet in haar scriptorium geschreven. De monniken vervaardigden er wel talrijke handschriften, en de abdijkerk en de kruisgang staan bekend om hun rijke dierensymboliek. De kerk behoort nu toe aan de parochie, de overige kloostergebouwen worden beheerd door de Oostenrijkse federale bosdienst.