Lori Berd Fortress, Middeleeuwse vesting in de provincie Lori, Armenië.

Lori Berd is een middeleeuwse vesting op een driehoekig plateau op 1.490 m tussen de kloven van de Dzoraget en de Urut, 4,5 km van Stepanavan. De noordwestzijde wordt afgesloten door een 214 m lange muur met afwisselend ronde en rechthoekige torens, plaatselijk 20 m dik en 20–25 m hoog, met één poort. De foto toont twee ruwe stenen torens rond een gewelfde doorgang, links een vervallen muur.

Lori werd rond 1005–1020 gesticht door David Anhoghin en werd in 1065 onder Kyurike II de hoofdstad van het Kyurikidische koninkrijk. Het was een belangrijk handels- en ambachtscentrum aan de noordelijke route, met ongeveer 10.000 inwoners in de 11e–13e eeuw. In juni 1236 veroverde en verwoestte het Mongoolse leger onder Chaghatai Nu'in de stad.

Het opgegraven rechthoekige gebouw met een mihrab-steen in de zuidmuur was een moskee uit de 14e–15e eeuw; het interieur was in zes delen verdeeld onder koepels op sferische pendentieven. De opgravingen brachten ook een huis aan het licht waarvan de muurschilderingen, anders dan bij andere monumenten uit die tijd, wereldlijke onderwerpen tonen. De site wordt sinds 1966 onderzocht door een expeditie van de Staatsuniversiteit van Jerevan.

Het terrein beslaat 35 hectare op een plateau op 1.490 m hoogte tussen de kloven van de Dzoraget en de Urut, die het aan drie zijden ontoegankelijk maken. De enige ingang ligt in de noordwesthoek van de 214 m lange muur, waar ronde en rechthoekige torens elkaar opvolgen. Sinds 1966 graaft de Staatsuniversiteit van Jerevan hier, waardoor sommige sleuven afgesloten kunnen zijn.

Archeologische bevindingen suggereren dat de vesting eens duizenden inwoners heeft ondersteund en beschikt over een geavanceerd badhuis-systeem met verwarmingsmechanismen en kleitjes voor waterdistributie. Deze details onthullen een opmerkelijk niveau van comfort en stedelijke planning voor haar middeleeuwse periode.