Lipnice nad Sázavou, Middeleeuwse kasteelruïne in de regio Vysočina, Tsjechische Republiek.

Lipnice nad Sázavou is een kasteelcomplex op een verhoogde plek boven de Sázava-vallei. Het oudste deel is een grote woondonjon op een trapeziumvormige plattegrond met een langste zijde van 21 meter; de ruïneuze prismatische toren aan de zuidrand heeft tongewelven op de begane grond en bewaarde consoles die een omloop droegen. Een lagere stenen vleugel en een vierkante toren met een ondiep piramidedak strekken zich naar rechts uit, en verder naar rechts staat een vervallen toren met een ongelijke top.

Raimund von Lichtenburg stichtte het kasteel rond 1310; in 1314 is een burggraaf vermeld en de eerste directe vermelding dateert van 1316. De familie Trčka bouwde het om tot een laatgotische residentie, en na de slag bij Jankau in 1645 namen Zweedse troepen het kasteel in. Een brand in 1869 liet de ruïne achter; in 1913 begonnen de herstelwerkzaamheden.

De kapel van Sint-Laurentius op de tweede binnenplaats heeft een vierkant grondplan en een vroeggotische veelhoekige koorsluiting met originele venstertraceringen, ribgewelf en figuratieve kraagstenen. Op de muren resten van een in twee banden geschilderde passiecyclus, besteld door proost Pertold, die het kasteel van 1338 tot 1347 beheerde.

Toegang tot de toren is via houten trappen waarvan de toegankelijkheid afhankelijk is van het seizoen en weersomstandigheden. Bezoekers moeten rekening houden met ongelijke paden en ruw terrein op het terrein en stevige schoenen dragen.

Het kasteelmuseum bewaart een verzameling gotische tegelkachels van minstens zes kachels uit het midden van de 14e tot de 16e eeuw. In de kelders resteren overblijfselen van een middeleeuwse eetzaal, een diepe put en een voormalige gevangenis.