Onezhsky Krestny Monastery, Orthodox klooster op Kiy eiland, Rusland

Het Onega-Kruisklooster staat op het eiland Kij in de Witte Zee en werd in 1656 gesticht door patriarch Nikon. De stenen kathedraal van de Kruisverheffing, gebouwd onder leiding van meester Averky Mokeyev en in 1660 door Nikon ingewijd, ligt op het hoogste punt van het eiland en wordt bekroond door een enkele koepel op een achthoekige tamboer. In de buurt staan de putkerk uit 1660, de kerk van de Geboorte van de Moeder Gods uit 1689 met klokkentoren en refectorium, en de houten Allerheiligenkerk.

Nikon overleefde in 1639 een storm bij het eiland Kij en plaatste daar een votiefkruis. In 1652, inmiddels metropoliet van Novgorod, keerde hij terug naar het eiland en hernieuwde zijn gelofte. In 1656 stichtte hij per charter van tsaar Aleksej Michajlovitsj het klooster als stavropegische (patriarchale) instelling, mede om de invloed van de oudgelovigen van Solovki tegen te gaan. Het werd in 1923 gesloten.

De meest vereerde relikwie van het klooster was het Kiy-kruis, een cipressenhouten kruis dat Nikon liet maken om de afmetingen van het kruis van Christus te evenaren en dat relieken van ongeveer 300 heiligen bevatte. Het bevindt zich nu in Moskou, in de kerk van de heilige Sergius van Radonezj in Krapivniki. Het klooster bewaarde ook Nikons houten staf en een gedraaide kandelaar, en een 250 bladen tellend leven van de patriarch, geschreven door zijn stavrofor Ivan Sjoesjerin.

Het klooster staat op het eiland Kij in de Onega-baai en is per boot vanuit Onega bereikbaar; de overtocht is mogelijk in de ijsvrije periode. Het complex is gesloten en wordt niet als museum onderhouden; informeer ter plaatse voordat u afreist. Het rotsachtige terrein en onverharde paden vragen om stevig schoeisel.

De meest vereerde relikwie van het klooster, het Kiy-kruis, was een cipressenhouten kruis dat Nikon liet maken om de afmetingen van het kruis van Christus te evenaren. Het bevatte relieken van ongeveer 300 heiligen en stukjes heilige grond. In 1991 werd het geplaatst in de kerk van de heilige Sergius van Radonezj in Moskou, niet op het eiland.