Burg Kreuzberg, Middeleeuws kasteel in Rijnland-Palts, Duitsland

Burg Kreuzberg is een hoogteburcht op een klein, driehoekig rotsplateau boven de Altenahrse wijk Kreuzberg. De kernburcht wordt omringd door een ringmuur, met aan de noordzijde een tweelaags barok woongebouw van breuksteen en aan de oostzijde de ronde, witgepleisterde bergfried met een stompe kegelhelm en een windvaan uit 1781. Westelijk van de hoofdburcht liggen een laatbarokke kapel en 18e-eeuwse economiegebouwen.

Kreuzberg werd in 893 voor het eerst als Cruceberg vermeld in het Prümer Urbar. Rond 1100 kwam de nederzetting aan de graven van Are, die een eerste woonhuis voor een van hun beheerders lieten bouwen. Aartsbisschop Konrad von Are-Hochstaden beleende Kuno von Vischenich met Kreuzberg en stond hem toe een kasteel te bouwen, dat Kuno en zijn vrouw Guda in april 1343 aan het aartsbisdom Keulen in leen opdroegen. In 1686 verwoestten Franse troepen het kasteel; het woongebouw werd in 1760 opnieuw opgetrokken.

De aan de heilige Antonius gewijde kasteelkapel is het enige deel dat openbaar toegankelijk is; het laat-barokke interieur heeft een houten tongewelf en op de westelijke galerij het wapen van de familie von der Heyden, genaamd Belderbusch, met het jaartal 1783. De naam Kreuzberg gaat terug op Cruceberg, voor het eerst vermeld in 893 in het goederenregister van de abdij van Prüm.

Burg Kreuzberg is privébezit en, met uitzondering van de kasteelkapel, niet toegankelijk voor het publiek. De aan de heilige Antonius gewijde kapel is het enige deel dat bezoekers kunnen betreden. Het complex ligt boven de Altenahrer wijk Kreuzberg; toegang tot de kapel moet vooraf worden geregeld.

De witgepleisterde bergfried aan de oostzijde steekt ongeveer halverwege uit de binnenringmuur; zijn stompe kegelhelm draagt een windvaan met het jaartal 1781. De kunsthistorische literatuur dateert hem vaak in de 15e eeuw, maar hij kan het oudste deel zijn, uit de 14e eeuw. Hij beschermde de toegangspoort tot de binnenplaats.