Branderburg Gord, Middeleeuwse vesting in Brandenburg an der Havel, Duitsland

De Brandenburg was een Slavische laaglandburcht op een eiland in de Havel, ongeveer 4 hectare groot binnen een palissade-ringwal van circa 240 bij 340 meter, met een houten hoofdgebouw in het midden. Op haar plaats staan nu de kerk St. Petri en de dom St. Peter und Paul. De dom werd over de opgevulde wallen gebouwd, en de daaruit voortvloeiende discontinuïteit in de bodemlagen draagt beslissend bij aan de statische instabiliteit ervan.

Rond 600 bestond hier een Slavische nederzetting, en rond 700 werd een versterkte gord gebouwd. In de winter van 928/929 nam koning Hendrik I de burcht in door uithongering en een aanval over de bevroren gracht. Op 11 juni 1157 heroverde Albrecht de Beer haar na felle gevechten, wat het begin markeerde van blijvende Duitse heerschappij in de Mark Brandenburg.

De naam Brenna, later Brennabor, is van Slavische oorsprong; Poolse historici schrijven Branibór. Vanaf 948 zetelde in het noordoostelijke deel het nieuwe bisdom Brandenburg, een van de twee eerste ten oosten van de Elbe, tot de Slavische opstand van 983 de bisschoppen verdreef. De premonstratenzer kanunniken van St. Gotthardt in de oude stad leverden vanaf 1161 het domkapittel.

De toegang verloopt via gemarkeerde paden die het terrein doorkruisen en verschillende delen van de fortificaties verbinden. Het is verstandig voorzichtig te lopen bij onzeker weer, omdat het verhoogde terrein na regen glad kan worden.

De bisschopszetel van 948 werd in de noordoostelijke voorburcht gevestigd, waar de Slavische bewoning werd verlaten en een groot vlak werd geëgaliseerd; twee nabije lichaamsgraven kunnen de plaats van de eerste dom markeren. De latere dom werd over de opgevulde wallen gebouwd, en die discontinuïteit in de bodemlagen draagt beslissend bij aan de statische instabiliteit van de dom.