Santa Maria de Cervelló, Romaanse kerk in Cervelló, Spanje

Santa Maria de Cervelló is een 11e-eeuwse romaanse kerk in Cervelló, in de Baix Llobregat, onder de ruïnes van het kasteel van Cervelló. Ze heeft een enkel schip met tongewelf op twee gordelbogen, een halfronde apsis met drie nissen met vensters en een achthoekige koepel op trompen boven de eerste travee. Twee zijkapellen uit de 16e eeuw vormen een transept.

Voor het eerst gedocumenteerd in 904 toen Wifredo II van Barcelona het aan het Klooster van Sant Cugat schonk, was de kerk oorspronkelijk gewijd aan het Heilige Kruis. Nadat het inactief was gebleven toen een nieuwe parochiekerk in 1872 werd gebouwd, heropende het in 1922 voor erediensten onder zijn huidige naam.

De kerk draagt nu de naam Santa Maria de Cervelló, naar de in 1692 zalig verklaarde heilige uit Barcelona, aan wie een barokke zijkapel werd gewijd. Het renaissanceportaal uit 1587, van de Occitaanse bouwmeester Lleonard Bosc, toont de Eeuwige Vader met een driehoekige nimbus, zegenend en een wereldbol vasthoudend. Op het voormalige parochiekerkhof rond de kerk resteren middeleeuwse antropomorfe graven.

De kerk staat onder de ruïnes van het kasteel van Cervelló, ten zuiden van de oude dorpskern, ruim 1 km bergopwaarts van het dorp; het ontbreken van een brug over de beek droeg bij aan de verlating in 1872. De site is te voet bereikbaar vanuit het dorp. De voormalige pastorie aan de voet van de kerk werd in 1880 verkocht en heet nu Mas Pitarra.

De klokkentoren stond op de achthoekige vieringtoren en niet ernaast; hij werd in 1968 bij restauratiewerkzaamheden afgebroken. De koepel rust op trompen boven de eerste travee van het schip, een ongewone hoogte voor een eenbeukige kerk. Rond het gebouw liggen middeleeuwse antropomorfe graven en mogelijke kluizenaarsgrotten.